غربالگری در پزشکی به فرایند شناسایی بیماریها یا شرایط پزشکی در افراد بدون علامت و در مراحل اولیه اشاره دارد. هدف از این فرایند، تشخیص زودهنگام بیماریها است تا بتوان درمانهای مؤثرتر و به موقعتری را ارائه داد. غربالگری معمولاً شامل آزمایشها، معاینات یا پرسشنامههایی است که به صورت منظم و به گروههای خاصی از جمعیت ارائه میشود.
1. تشخیص زودهنگام: شناسایی بیماریها در مراحل اولیه که درمان آنها آسانتر و مؤثرتر است.
2. کاهش مرگ و میر: با تشخیص سریعتر، میتوان از عوارض جدی و مرگ و میر ناشی از بیماریها جلوگیری کرد.
3. آموزش و پیشگیری: افزایش آگاهی افراد درباره خطرات و روشهای پیشگیری از بیماریها.
1. غربالگری سرطان: مانند ماموگرافی برای سرطان سینه، تست پاپ اسمیر برای سرطان گردن رحم و کولونوسکوپی برای سرطان روده بزرگ.
2. غربالگری بیماریهای قلبی: شامل اندازهگیری فشار خون، کلسترول و آزمایشات قلبی.
3. غربالگری بیماریهای متابولیک: مانند دیابت یا چربی خون بالا.
4. غربالگری بیماریهای عفونی: مانند تست HIV یا هپاتیت.
1- غربالگری دیابت در افراد بالای 45 سال هر 3 سال یکبار
2- غربالگری سرطان پروستات (psA) در مردان بالای 50 سال
3- غربالگری سرطان رحم از سن 21 سالگی در خانم های فعال از نظر جنسی هر 3 سال یکبار
4- غربالگری سرطان کولوندر افراد بالای 45 سال ( کولونوسکوپی هر 10 سال یا رکتوسیگموپیروسکوپی هر 5 سال یا OBسالیانه)
5- غربالگری سرطان پستان (ماموگرافی بالای 40 سال)
نکات مهم:
– غربالگری باید بر اساس سن، جنسیت، تاریخچه خانوادگی و عوامل خطر فردی انجام شود.
– نتایج غربالگری ممکن است نیاز به آزمایشهای بیشتر داشته باشد تا تشخیص نهایی تأیید شود.
– غربالگری همیشه 100% دقیق نیست و ممکن است نتایج مثبت کاذب یا منفی کاذب داشته باشد.
به طور کلی، غربالگری ابزاری مهم در پیشگیری و مدیریت سلامت عمومی است که به شناسایی و درمان زودهنگام بیماریها کمک میکند.
